Handboek EBP Hulpmiddelen uit de toolbox
Bij de inventarisatie van belemmerende en bevorderende factoren in stap 2.2 kun je gebruik maken van één of meer hulpmiddelen.
Bekijk hier de hulpmiddelen met bijbehorende uitleg en handige documenten.
Een hulpmiddel voor het in kaart brengen van bevorderende en belemmerende factoren zijn zorgleefplannen of zorgleefplanbesprekingen.
Observeer zorgleefplannen
Observeer welke aspecten van EBP zijn opgenomen in het zorgleefplan. Voorbeelden zijn:
- Worden de richtlijnen voor het gebruik van het zorgleefplan en het multidisciplinair overleg gebruikt?
- Zijn de scorelijsten ingevuld, zoals decubitus, depressie, vocht en voeding, incontinentie, depressie, etc.?
- Is een zorgleefplan opgesteld (op basis van de zorgvraag die op grond van de scorelijst is vastgesteld?
- Vindt opvolging van het zorgplan plaats?
- Zijn de scorelijsten bij een veranderende zorgvraag opnieuw ingevuld?
- Is aantoonbaar dat de cliënt/familie is betrokken bij het opstellen van een zorgleefplan?
Woon een zorgleefplanbespreking bij
Observeer of aspecten van EBP worden toegepast. Voorbeelden zijn:
- Zijn de wensen en behoeften van de cliënt uitgangspunt bij het opstellen van het zorgplan?
- Maken de 4 pijlers van EBP onderdeel uit van de beslissing in de zorg voor cliënten?
- Worden kritische vragen aan elkaar gesteld?
- Wordt de cliënt/familie betrokken bij de zorgplanbespreking?
Bespreek met zorgmedewerkers in het team één of meer vragenlijsten of resultaten uit cliënten- en familietevredenheidsmetingen om belemmerende en bevorderderende factoren in kaart te brengen.
Maak een verslag en ga aan de hand van de resultaten met alle zorgmedewerkers in gesprek. Leg aan zorgmedewerkers uit hoe de aanpak is geweest en licht eventuele onduidelijkheden toe. Vul waar mogelijk de resultaten aan met nieuwe inzichten.
Voorbeeld: EBPQGa met behulp van de vragenlijst EBPQ in gesprek met de zorgmedewerkers van het V&V-team over hun eigen houding, kennis en vaardigheden ten aanzien van EBP. Er is een vragenlijst voor mbo- en een vragenlijst voor hbo-zorgmedewerkers. Een gesprek met elke groep apart is aan te bevelen. Breng aan de hand van de vragen uit deze vragenlijst de huidige EBP-cultuur, de bevorderende en belemmerende factoren in kaart. Stel met elkaar vast welke bevorderende en belemmerende factoren aanwezig zijn.
Voorbeeldvragen
Mbo: Ik vraag me af waarom ik zorg verleen op de manier waarop ik deze nu verleen.
Mbo: Ik herken vraagstukken of punten ter verbetering in de dagelijkse zorg.
Hbo: Hoe vaak is een heldere vraag geformuleerd als begin van het proces om voor deze situatie kennis te verwerven: het opsporen van relevant bewijsmateriaal (literatuur, meningen van experts) op het moment dat de vraag is geformuleerd.Voorbeeld: BARRIERS-scale
Ga met behulp van de vragen van de BARRIERS-scale in gesprek met hbo-zorgmedewerkers van het V&V-team. Met deze vragen kunnen belemmerende factoren in kaart worden gebracht over de kenmerken van de verpleegkundige, de organisatie, de innovatie (het onderzoek) en de communicatie (de presentatie en toegankelijkheid van het onderzoek).
Voorbeeldvragen uit de BARRIERS-scale:
- Onderzoeksverslagen/artikelen zijn niet gemakkelijk beschikbaar
- Verpleegkundigen voelen zich geïsoleerd van deskundige collega’s met wie ze onderzoeksresultaten kunnen bespreken
Resultaten uit cliënten- en familietevredenheidsmeting
Breng aan de hand van de resultaten van de cliënten- en familietevredenheidsmeting met alle zorgmedewerkers in kaart welke thema’s op basis van de resultaten als positief worden ervaren en welke thema’s op basis van de resultaten verbeteringen behoeven.
Een voorbeeld van een thema kan zijn: Cliënten missen een vast contactpersoon in de zorg. Het team kan aan de slag gaan met dit thema en cliënten en familie betrekken bij de uitwerking ervan.
Ga in gesprek over thema’s of subthema’s uit het kwaliteitskader verpleeghuiszorg. Hierin zijn handreikingen voor persoonsgerichte zorg, wonen en welzijn en thema’s over basisveiligheid opgenomen.
Breng in kaart welke thema’s voldoen aan de gestelde eisen en welke thema’s niet voldoen aan de gestelde eisen.
Een voorbeeld van een thema kan zijn: het kammen van haren afstemmen op de wensen en behoeften van cliënten met dementie met behulp van foutloos leren. Het team kan aan de slag gaan met dit thema en cliënten en familie betrekken bij de uitwerking ervan.
Een hulpmiddel om belemmerende en bevorderende factoren in kaart te brengen is een gesprek over de 'Beter Laten' aanbevelingen.
Stel met elkaar vast welke aanbevelingen wel en welke aanbevelingen nog niet zijn doorgevoerd in de zorg.
- Josef: Waarde van EBP
- Christina: EBP hoort bij vakmanschap
- Gigi: Voorbeeld van EBP, suprapubische katheter verwisselen
- Marjolein: EBP en cultuurverandering
- Erna: Wat levert EBP op?
- Maicel: Rekening houden met wensen cliënt
- Kimberly: Hoe weet je dat het een vraag is?
- Ans: Hoe kun je met EBP aan de slag gaan?
- Mariska: Hoe geven we de cliënt de regie?
- Erna: Welke methoden zijn er om familiecommunicatie te optimaliseren?
- Gigi: Hoe vaak mag een suprapubische katheter worden vervangen?
- Lot: Mag je een bewoner tegen zijn wil uit bed halen?
- Ans: Voorwaarden voor het ontwikkelen van een EBP-cultuur