Lectoraat Leren tijdens de Beroepsloopbaan

Het lectoraat onderzoekt hoe een leven lang leren voor iedereen vanzelfsprekend wordt. Van peuter tot pensioen. Opdat het onze en andere regio’s versterkt.

werken in de hal

Leren zonder vervelende bijsmaak

Er zijn mensen die een hekel hebben aan alles wat met opleiding en ontwikkeling te maken heeft. Mensen die gruwen bij de gedachte of herinnering aan opleiding of onderwijs, terwijl ze dagelijks prachtige nieuwe dingen leren en daar niet moeilijk over doen. Het lectoraat Leren tijdens de Beroepsloopbaan vraagt zich af hoe dat kan en hoe dit is te voorkomen én om te draaien. Het zoekt samen met partners naar manieren om leven lang leren vanzelfsprekend te maken: op het niveau van het individu, in de werkcontext en in het onderwijs, en in verschillende vormen van (regionale) samenwerking.

“Het lectoraat Leren tijdens de Beroepsloopbaan onderzoekt wat leren en ontwikkelen voor mensen tot een positieve of negatieve ervaring maakt en hoe onderwijs en werkomgeving optimaal kunnen bijdragen aan de kwaliteit van leerervaringen”, zegt lector Jos Sanders. “In het onderwijs, maar zeker ook daarna.” Leerervaringen zouden zo positief moeten zijn dat een leven lang leren en ontwikkelen vanzelfsprekend is. Een doorbraak is nodig om ervoor te zorgen dat iedereen een waardevolle positie kan behouden in de sterk dynamische arbeidsmarkt van de 21e eeuw.

Duurzame inzetbaarheid

Hoe richten we het onderwijs zo in dat het substantieel bijdraagt aan een attitude en motivatie bij (toekomstige) beroepsbeoefenaren om waardevol te blijven voor de arbeidsmarkt? En hoe creëren we positieve leerervaringen en voorkomen we negatieve? Het lectoraat zoekt antwoorden op vragen als: waarom kijken mensen niet positief terug op opleiding of onderwijs en hoe keer je dat tij? Hoe draag je eraan bij dat mensen hun eigen geleerde lessen ook aan anderen kunnen uitleggen, zodat ze zich bewust zijn van hun leerproces én er (eigen)waarde aan ontlenen? Hoe kan het dat werkgevers nog steeds zoveel potentieel in en om hun organisatie onbenut laten? En hoe kunnen we in de regio duurzamer omgaan met ons menselijk kapitaal en ‘onderwijsafval’ voorkomen?

Werkcontext, onderwijs en regio

Behalve aan leerkracht bij het individu werkt het lectoraat aan de ontwikkeling van zogenaamde ‘skills-intensieve werkplekken’: werkomgevingen waar skills niet alleen goed worden gebruikt, maar ook worden ontwikkeld en waar al doende opgedane skills worden erkend. Zo krijgen informeel geleerde vaardigheden ook ‘waarde’. Dat is belangrijk gezien de enorme dynamiek in en op de arbeidsmarkt van de 21e eeuw. In fieldlabs en skills labs Smart Industry wordt hiermee al flink geëxperimenteerd. De kennis over positieve leerervaringen en duurzame inzetbaarheid krijgt een plek in het onderwijs: bij de Pabo, bij Learning and Development in Organisations en in de module Duurzame Inzetbaarheid, samen met collega-lectoren Loek Nieuwenhuis en Annet de Lange.

Van diploma’s naar skills

De belangrijkste onderzoeksvragen: hoe komen we van een op diploma’s gerichte arbeidsmarkt naar een meer op skills gerichte arbeidsmarkt? Welke bijdrage levert die skillsbenadering aan een beter functionerende arbeidsmarkt, aan Leven Lang Ontwikkelen en aan minder ‘social waste’? En hoe verander je een werkomgeving in een echt krachtige leerwerkomgeving? Het onderzoek loopt van literatuurstudies en casestudies tot ontwerponderzoek en actieonderzoek, veel rondom de focus Smart Region, met echte experimenten met digitale skills-paspoorten. Zo wordt een jaar lang bij 25 vijftigplussers met fysiek zwaar werk in de bouw en de infra- en installatiebranche gekeken of een digitaal skills-paspoort hen beter zicht geeft op hun eigen actuele skills. En bij 120 studenten in het mbo wordt onderzocht of ze een betere start op de arbeidsmarkt maken met een digitaal skills-paspoort bovenop hun diploma. Daarbij telt hard bewijs als diploma’s, zacht bewijs als self-assessments en semi-hard bewijs als oordelen van leidinggevenden, werkgevers en derden.

Lector Jos Sanders

Kenniscentrum Kwaliteit van Leren kent vanaf 19 februari een nieuw lectoraat: Leren tijdens de Beroepsloopbaan, onder leiding van lector Jos Sanders. Hij onderzoekt hoe een leven lang leren voor iedereen vanzelfsprekend kan worden; positieve leerervaringen spelen daarin een belangrijke rol. Leren moet leuk zijn. En waardevol. Lees meer in Lector Jos Sanders wil leervrees bestrijden en in De onderzoekers van de HAN: Jos Sanders.

Skills-paspoort en publicaties

“Uiteindelijk wil ik bereiken dat iedereen die dat nodig heeft zelfbewust bij een onderwijsinstelling naar binnen stapt om iets bij te leren”, zegt Jos Sanders. Onder de titel ‘Weg met het cv, het digitaal skills-paspoort in opmars’ verscheen op 24 augustus 2020 een bericht over het skills-paspoort dat hij voor vaklieden ontwikkelt. Hoogleraar Ton Wilthagen gaf in NRC al een voorzet voor deze benadering, en van Jos Sanders verscheen een artikel in het Tijdschrift voor HRM. Het werk van de lector kwam eerder aan bod bij de NOS (maart 2018), in HR Journaal (december 2018), in Canon (juni 2017) en bij iMaintain (maart 2019).

Gelders Praktijkleerhuis

Het lectoraat werkt mee in het Gelders Praktijkleerhuis, dat een aantal projecten omvat die gericht zijn op kennisnetwerken en co-creatie rondom leren in Gelderland. In het fysieke lab van Studio L&D werken overheid, bedrijven, opleidingen, onderzoekers en studenten samen aan HRD-vraagstukken. Lees ook over de Werkplaats beroepsonderwijs.