Artikelen
Verplicht rapporteren over duurzaamheid: een vloek of een zegen?
Lekker relaxed het nieuwe jaar in? Niet voor veel bedrijven, die vanaf 2023 verplicht van de EU moeten gaan rapporteren over hun activiteiten op het gebied van klimaat en samenleving. Wat deze CSRD-richtlijn betekent? Stress! Want hoe rapporteer je daarover? Maar ook, wie laat je dat doen? Daar heeft Usha Ganga wel wat ideeën over. Usha is themaregisseur duurzaamheid bij de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) en oud HAN-docent. Ze ontwikkelde voor de HAN een speciale cursus 'Aan de slag met CSRD' die accountants en controllers helpt bij het opstellen van zo’n belangrijke duurzaamheidsstrategie voor bedrijven. Moeten al die bedrijven nu halsoverkop aan die duurzaamheidsdeadline voldoen? Usha: “In de praktijk valt het mee. De EU bereidt de wetgeving nog voor. De verwachting is dat er uitstel komt tot 2024, maar eigenlijk doet dat er niet toe. Het is voor bedrijven hoe dan ook zaak om nú al stappen te nemen om straks een goed duurzaamheidsrapport te kunnen overhandigen. De EU is vóór Corporate Social Responsibility: naast de financiële jaarrekening komt de nadruk op de impact die bedrijven hebben op milieu, menselijk kapitaal en sociale duurzaamheid.” Duurzaamheid behelst dus meer dan alleen netjes je afval scheiden. Usha: “Zeker. Elke sector heeft zijn eigen duurzaamheidsuitdagingen. Bij het ene bedrijf gaat het over gebouwverwarming, bij een transportbedrijf weer over uitstootvrije mobiliteit. Maar het kan ook gaan over afvalverwerking en inkoop van grondstoffen. Bedrijven moeten vooral naar 2 dingen gaan kijken: hun invloed op onze leefomgeving, waaronder het klimaat en CO2-reductie, en sociale duurzaamheid. Dat is echt een omslag want veel stuurinformatie is nu nog financieel gedreven." Duurzaamheid is veel breder dan je denkt. Usha: "Bij sociale duurzaamheid moet je bijvoorbeeld denken aan hoe je met je personeel omgaat. Wat is het ziekteverzuim? Wat wordt er gedaan aan veiligheid, ontwikkeling en diversiteit op de werkvloer? Bij duurzaamheid gaat het om natuurlijke, sociaal-relationele, intellectuele, menselijke, financiële en materiële waarde. Grote bedrijven rapporteren hier nu trouwens al over. Nu zijn ook veel andere, minder grote bedrijven aan de beurt.” Hoe kom je erachter waar je straks als bedrijf überhaupt over moet rapporteren? Usha: “Door te snappen wat er precies gebeurt in je bedrijf en waar jouw impact zit. Je zult moeten kijken waar in je bedrijf de duurzaamheidsproblemen zitten, en je realiseren dat een duurzame, gezonde bedrijfsvoering niet stopt bij de drempel van je bedrijf. Stel: jij doet alles helemaal goed qua afvalverwerking en je bent lief voor je personeel. Maar je werkt wél samen met een bedrijf dat aan kinderarbeid doet. Dan ben je er dus nog niet.” Waarom worden accountants en andere financieel professionals bij deze nieuwe rapportages betrokken? Usha: “De finance-afdeling kijkt nu al vaak mee met het jaarrapport. Zij weten hoe je betrouwbare informatie opstelt. Als kleiner bedrijf heb je straks geen speciale duurzaamheidsmanager in huis. Dus kom je terecht bij de mensen die al weten hoe ze moeten rapporteren: de mensen van de financiële administratie. Zij weten hoe bedrijfsprocessen werken, hoe je die zo inricht dat je doelen behaalt en hoe je daarover rapporteert. Veel bedrijven zullen dan ook naar hun accountant kijken.” Maar accountants weten toch niet per se alles van duurzaamheid? Usha: “Nee. Finance professionals zullen dus moeten gaan leren hoe je weet wat je CO2-uitstoot is, of hoe je een externe partij inschakelt om die kennis te krijgen. Dat ligt natuurlijk helemaal aan de complexiteit van je bedrijfsprocessen. Werk je bij een groot chemisch bedrijf, dan is het lastiger. Maar als klein bedrijf valt van alles te leren.” Hebben de verplichte rapportages ook voordelen voor bedrijven? Usha: “Absoluut. Het gaat niet om braaf rapporteren om het rapporteren. Het dwingt je als bedrijf toekomstbestendig te zijn. Alle keuzes die je nu maakt zijn belangrijk voor de toekomst. Daar is inzicht en kennis voor nodig. Als je concurrent investeert in een CO2-intensieve machine en jij niet? Dan heeft die een voordeel op jou. Bovendien straalt het ook goed af als je je klanten kunt laten zien dat je als bedrijf toekomst- en klimaatbewust bent.” Waar gaat de cursus over die jij met de HAN hebt opgezet? Usha: “De wetgeving is nog niet definitief, maar de onderwerpen waar bedrijven mee aan de gang moeten weten we al wel. We bespreken wat de grote problemen zijn die spelen, welke informatie nodig is en hoe je daar als organisatie mee aan de slag kunt. Met de cursus ‘Aan de slag met CSRD’ richten we ons op de finance professionals die dit voor bedrijven gaan doen. Na elke sessie kunnen ze meteen aan het werk: kan ik dit al meten voor mijn organisatie? Wat gebeurt daar al mee? Dat bespreken we dan in de volgende sessie. Zo leer je begrijpen waarom deze onderwerpen zo relevant zijn.”